Bazen bir sakal, insana yüklenebilecek en ağır anlamları taşır. Kimine göre bu bir görüntüdür sadece; kimine göre bir mesaj, kimine göre de ürkütücü bir işaret. Oysa ben sakala büyük anlamlar yüklemiyorum. Ne bir iddia ne de bir meydan okuma. Daha çok, alıştığım bir hâl, benimsediğim bir duruş gibi geliyor bana.
İnsanlar görünene bakarak karar vermeyi seviyor. Sakalı görünce zihinler bir yerlere kayıyor. Sanki herkes aynı kalıptan çıkmış gibi. Oysa insanın içi, yüzünden çok daha karmaşık. Bir insan hem şiirle uğraşabilir hem de sünnete tutunabilir. Hem düşünebilir hem inanabilir. Bunlar birbirini bozan şeyler değil; aksine, bazen birbirini derinleştiriyor.
Şiirle inanç sanki birbirine uzak şeylermiş gibi davranılıyor çoğu zaman. Oysa İslami hafızada şiir hep vardı. Hz. Fatıma’nın dili, bir mısra gibi temizdi. Hassan b. Sâbit’in şiiri bir savunmaydı, bir duruştu. Züheyrlerin kasideleri, kelimenin nasıl bir emanet olduğunu gösteriyordu. Kasîde-i Bürde, bir övgüden çok bir teslimiyet hâliydi. Ve evet, bu isimlerin hepsinin sakalı vardı; ama onları hatırlatan sakalları değil, sözleriydi.
Bugün yaşasalardı belki sarık değil şapka takarlardı. Belki kürsüde değil, bir dergide ya da bir ekranda konuşurlardı. Ama taşıdıkları ruh değişmezdi. Çünkü mesele biçim değil, niyet. Kılık zamanla değişir, ama kalbin yönü aynı kalır.
“Şairsin, entel olman lazım” deniyor bazen. Ama şiirin entelliği olmaz; şiirin samimiyeti olur. Bazen bir dizeyle, bazen sessiz bir dua ile kendini gösterir. Şiir, insanın iç dünyasıyla kurduğu en yalın ilişkidir.
Bir şairin dediği gibi, “Biz sakalları şiirle karışık, yüreği Allah ile barışık adamları sevdik.” Bu söz sakalı yüceltmez; kalbi işaret eder. İnsanın düşündüğüyle inandığı arasına duvar örmemesini anlatır. Bana iyi gelen de bu.
Müslümanlık tek bir profil değil. Tek bir yüzü, tek bir sesi yok. O, her hayata sızabilen bir ruh. Kimi bunu sakalla taşır, kimi kelamla, kimi de kimsenin görmediği bir iyilikle.
Belki mesele sakal değil. Belki mesele, insanın neyle barışık olduğu. Gerisi, uzaktan bakanların yakıştırması.