Cem Sancar, Sabah Gazetesi’nde yayımlanan yazısında İstanbul irfanını yalnızca bir geçmiş hatırası değil, şehir hayatına sinmiş canlı bir medeniyet tecrübesi olarak ele alıyor. Ona göre irfan, kitaplarda duran bir bilgi değil; hayatın içinde süzülen, insana yön veren bir derinliktir.
“İstanbul irfanı, medeniyet birikiminin şehir hayatına yansımış halidir…”
Sancar’ın dikkat çektiği noktalardan biri, İstanbul irfanının sadece dini ya da kültürel bir öğreti olmaması. Bu irfan, şehrin gündelik dokusunda – bir selamlaşmada, bir komşuluk ilişkisinde, bir çarşı pazarda sergilenen nezakette – kendini gösteriyor. İstanbul, yüzyıllar boyunca farklı dinlerden, dillerden, kültürlerden insanlara ev sahipliği yaparken onları aynı şehrin terbiyesiyle yoğurdu. İşte bu, bir bakıma şehrin “manevî anayasası” oldu.
Bugün gelinen noktada modern hayatın baskısı, hızlı göç dalgaları ve bireyselleşmenin yaygınlaşması bu irfanın canlılığını tehdit ediyor. Fakat hâlâ küçük ayrıntılarda, gündelik pratiklerde bu birikimin izlerini görmek mümkün:
- Mahalle aralarında hâlâ duyulan selamlaşmalarda,
- Bir yaşlıya yardım eden gençte,
- Cami avlusunda sabırla bekleyen cemaatte,
- Çarşı esnafının müşteriyle kurduğu güven ilişkisinde.
İstanbul irfanı, bir yönüyle şehrin hafızasıdır. Bu hafıza, sadece geçmişi anlatmaz; geleceğe de nasıl bir şehir olmak istediğimizi fısıldar.
Neden İstanbul Fikriyatı için Önemli?
İstanbul Fikriyatı olarak bu yazıyı alıntılamamız tesadüf değildir. Bizim dergi olarak önceliğimiz, şehrin yalnızca güncel sorunlarını değil, aynı zamanda medeniyet birikimini ve fikrî damarlarını gündeme taşımaktır. “Alıntı Yazılar” köşemiz de bu amaçla, farklı düşünürlerin ve yazarların seslerini okuyucularımıza ulaştırırken onları tartışmaya açmayı hedefler.
Çünkü biz inanıyoruz ki, bir şehir düşüncesi inşa etmek, sadece günceli tartışmakla değil; geçmişten bugüne uzanan irfan zincirini anlamakla mümkündür. Bu nedenle İstanbul irfanına dair bu yazı, hem şehrin ruhunu yakalamak hem de İstanbul Fikriyatı’nın fikrî yolculuğunu beslemek açısından bizim için özel bir değer taşımaktadır.
Yazıyı Okumak İçin Lütfen Tıklayın
Yusuf Sancar, “İstanbul İrfanı”, Sabah Gazetesi, 17 Ağustos 2025.
